
รู้จัก Captive Insurance เมื่อบริษัทใหญ่ สร้างบริษัทประกันภัย มารับประกันให้ตัวเอง
15 ต.ค. 2026
สำหรับคนทั่วไป การมองหาประกันสุขภาพ หรือประกันภัยรถยนต์ ที่ถูกใจเรา อาจจะไม่ใช่เรื่องที่ยากลำบากขนาดนั้น
เพราะบริษัทประกันหลายแห่ง ก็มีแผนประกันหลายรูปแบบให้เราเลือกมากมาย
แต่สำหรับบริษัทใหญ่ ๆ ที่มีทรัพย์สินมูลค่าหลัก 1,000 ล้านแล้ว การมองหาแบบประกันภัยที่ถูกใจ อาจไม่ใช่เรื่องง่ายเหมือนการมองหาประกันภัยรถยนต์
เพราะยิ่งทรัพย์สินมีมูลค่าสูง มูลค่าความคุ้มครองก็ยิ่งต้องสูงตาม ทำให้บริษัทประกันจำนวนมากคำนวณเบี้ยประกัน ที่บริษัทใหญ่ ๆ ต้องจ่ายไว้สูงมาก
บางบริษัทก็อาจจะมองว่า เบี้ยประกันแพงเกินไป จนไม่อยากจ่าย
หรือบางอุตสาหกรรม ก็มีความเสี่ยงสูงที่จะต้องเคลมประกันบ่อย ๆ ทำให้บริษัทประกันไม่รับทำประกันเลยก็มี
ทำให้เรื่องง่าย ๆ สำหรับคนทั่วไป อย่างการมองหาประกันภัย ในบางครั้งก็กลายเป็นเรื่องยากสำหรับบริษัทใหญ่ ๆ
บริษัทใหญ่ ๆ จึงต้องหาทางออก ด้วยการก่อตั้งบริษัทประกันภัยของตัวเองขึ้นมา เรียกว่า Captive Insurance หรือแปลเป็นไทยได้ว่า การประกันภัยโดยบริษัทลูก
แล้ว Captive Insurance ทำงานอย่างไร ?
มาหาคำตอบด้วยกันกับ WealthThink ทำความมั่งคั่ง ให้เป็นเรื่องง่าย
Captive Insurance ถูกคิดค้นขึ้นโดยวิศวกรดูแลความปลอดภัยของอาคาร ที่ชื่อว่าคุณ Frederic Reiss
ในช่วงที่คุณ Frederic เข้าไปให้คำปรึกษากับบริษัทผู้ผลิตเหล็กกล้าแห่งหนึ่งในสหรัฐอเมริกา
เขาพบว่า โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มักจะมีการลงทุนในระบบการป้องกันไฟไหม้เป็นอย่างดี
ทำให้ความเสี่ยงที่จะเกิดไฟไหม้ในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ จึงมักจะต่ำกว่าโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็ก
อย่างไรก็ตาม โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่กลับต้องจ่ายเบี้ยประกันภัยที่สูง
เพราะบริษัทประกันมักจะคำนวณเบี้ยประกัน จากข้อมูลสถิติการเกิดไฟไหม้ของทั้งอุตสาหกรรม
คุณ Frederic จึงประยุกต์ใช้ความรู้เรื่องการควบรวมกิจการแนวดิ่งของบริษัทผู้ผลิตเหล็กกล้าที่เขาเข้าไปทำงานเป็นที่ปรึกษา มาเป็นกลไกทางการเงินใหม่
โดยบริษัทแห่งนั้น มีเหมืองถ่านหิน และเหมืองแร่เหล็กของตัวเอง เพื่อป้อนวัตถุดิบเข้าสู่โรงงานผลิตเหล็กของทางบริษัท และควบคุมต้นทุนวัตถุดิบในการผลิตเหล็ก ไม่ให้สูงเกินไป
เหมืองต้นน้ำเหล่านั้นเรียกว่า Captive Mine
เขาจึงเสนอให้บริษัทผลิตเหล็กแห่งนั้น สร้างบริษัทประกันภัยเป็นของตัวเองเสียเลย เหมือนกับที่บริษัทมีเหมืองถ่านหิน และเหมืองแร่เหล็กเป็นของตัวเอง
บริษัท Captive Insurance จึงถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรกที่เกาะเบอร์มิวดา ในช่วงทศวรรษ 1950
สาเหตุที่ต้องไปจดทะเบียนบริษัทย่อย ที่ทำหน้าที่รับประกันภัยให้บริษัทตัวเองไกลถึงเกาะเบอร์มิวดา ก็เพราะว่า
ในสมัยนั้นสหรัฐอเมริกา ยังไม่มีกฎหมายมารองรับการจัดตั้งบริษัทเพื่อรับประกันภัยเฉพาะในเครือบริษัทตัวเอง
หลังจากนั้น Captive Insurance จึงกลายเป็นทางออกของบริษัทใหญ่ ๆ ที่ต้องการลดค่าใช้จ่ายเบี้ยประกันภัยของตัวเอง
และนวัตกรรมทางการเงินนี้ก็เริ่มพัฒนากลายเป็นสิ่งที่เรียกว่า Group Captive Insurance
ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของบริษัทในอุตสาหกรรมเดียวกัน มาร่วมกันก่อตั้งบริษัทที่จะเข้ามารับทำประกันให้กับสมาชิกในกลุ่มโดยเฉพาะ
อย่างที่บอกไปตอนแรกว่า บางอุตสาหกรรม บริษัทประกันก็ไม่รับทำประกันเลย เพราะมีความเสี่ยงสูงว่าจะเกิดการเคลมประกันบ่อย ๆ และความเสียหายอาจมีมูลค่าสูง
ยกตัวอย่างเช่น ธุรกิจแท่นขุดเจาะน้ำมันกลางทะเล ที่บริษัทประกันภัยของสหรัฐอเมริกา ปฏิเสธที่จะให้ความคุ้มครองภัยมลพิษ และการระเบิดของแท่นขุดเจาะ
นำไปสู่การรวมตัวกันของบริษัทน้ำมัน เพื่อก่อตั้งบริษัทมารับประกันภัยในเรื่องนี้โดยเฉพาะ
นั่นคือการก่อตั้งบริษัท Oil Insurance Limited โดยบริษัทพลังงานชั้นนำของโลก 17 แห่ง ที่เกาะเบอร์มิวดา ในปี 1972
ข้อดีอีกอย่างของการจัดตั้ง Captive Insurance นอกเหนือจากการลดค่าเบี้ยประกัน ก็คือ
หากบริษัท Captive Insurance นำเงินสดส่วนเกินจากการเก็บเบี้ยประกัน ไปลงทุน ผลกำไรจากเงินลงทุน ก็มักจะถูกแจกจ่ายคืนให้บริษัทแม่
ซึ่งจะแตกต่างจากการจ่ายเบี้ยประกันให้บริษัทประกันภัย เพราะหากบริษัทประกันภัย นำเงินไปลงทุนจนมีกำไร กำไรเหล่านั้นก็จะตกเป็นของบริษัทประกันภัย ไม่ได้จ่ายคืนให้กับบริษัทที่ซื้อประกันภัย
ปัจจุบันในสหรัฐอเมริกา ได้มีการปรับปรุงกฎหมาย จนบริษัทใหญ่ ๆ สามารถจัดตั้ง Captive Insurance ในสหรัฐอเมริกาได้แล้ว
อย่างไรก็ตาม สำหรับประเทศไทย ปัจจุบันยังไม่มีกฎหมายที่อนุญาตให้ บริษัทใหญ่ ๆ ในไทย ตั้งบริษัท Captive Insurance แบบนี้
และถ้าบริษัทใหญ่ ๆ ในไทยอยากทำแบบนี้ ก็อาจจะต้องไปจดทะเบียนบริษัทย่อยที่เกาะเบอร์มิวดา หรือสิงคโปร์แทน
อ่านมาถึงตรงนี้ ก็คงจะเห็นแล้วว่า นวัตกรรมทางการเงินหลาย ๆ อย่างที่เกิดขึ้นมาบนโลกใบนี้
มักจะเกิดจากช่องว่างที่ผลิตภัณฑ์ทางการเงินในรูปแบบเดิม ๆ ไม่สามารถตอบโจทย์ความต้องการของคนบางกลุ่มได้
จึงมีการสร้างสรรค์นวัตกรรมทางการเงินใหม่ ๆ ขึ้นมา และหลายครั้งนวัตกรรมใหม่ ๆ ก็มักจะเกิดขึ้นก่อนที่จะมีกฎหมายรองรับมันเสียอีก..
#WealthPreservation
#ประกัน
#CaptiveInsurance
References
- กฎหมายอนุบัญญัติตามกฎหมายว่าด้วยประกันวินาศภัย (ฉบับประมวล) ปรับปรุง ณ วันที่ 11 กรกฎาคม 2566